โครงการปรับปรุงระบบการเพาะปลูกเพื่อคุณภาพชีวิตเกษตรกรชาวเขาเผ่าม้ง
ประวัติชุมชนบ้านเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ( พิษณุโลก-หล่มสัก หลักกิโลเมตรที่ 91 ถนนสายเอเชียที่ 12)
ชาวไทยภูเขาเผ่าม้งบ้านเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ได้อพยพมาจากจังหวัดเชียงราย พะเยา และน่าน มาอาศัยอยู่ในเขตรอยต่อของ 3 จังหวัดคือ เพชรบูรณ์ พิษณุโลก และเลย เมื่อ พ.ศ. 2475 ชื่อเดิมคือบ้านเข็กเก่า และได้รับการจัดตั้งเป็นหมู่บ้านตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่เมื่อ พ.ศ. 2488 ชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพปลูกฝิ่น ข้าวโพด เลี้ยงสัตว์ และปลูกข้าว
เมื่อปี พ.ศ. 2511 ผลกระทบจากการเมืองของประเทศและความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ของชาวไทยภูเขา เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ไดเข้าแทรกซึมและปลุกระดมเป็นเหตุให้ชาวไทยภูเขาได้ถูกแยกออกเป็นสองกลุ่มคือ กลุ่มหนึ่งได้หลบหนีเข้าป่า เพื่อร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย และอีกกลุ่มหนึ่งได้เข้าร่วมกับทางรัฐบาลในขณะนั้น เมื่อพ.ศ. 2513 –2514 ทางกองทัพภาคที่ 3 กรมประชาสงเคราะห์ได้จัดพื้นที่ให้กับกลุ่มที่ได้เข้าร่วมกับฝ่ายรัฐบาลคือ พื้นที่ของตำบลเข็กน้อยในปัจจุบันนี้ โดยมีพื้นที่ทั้งหมด
จากนโยบาย 66/2523 ทำให้ชาวไทยภูเขากลุ่มที่ได้หลบหนีเข้าป่าได้กลับเข้ามามอบตัวและร่วมพัฒนาชาติไทยเข้ามาอยู่ที่บ้านเข็กน้อย เนื่องจากมีญาติอยู่ในหมู่บ้านอยู่แล้ว ทำให้ปัจจุบันมีประชากรอาศัยอยู่อย่างหนาแน่น ประมาณ 11,400 คน พื้นที่ทำกินไม่เพียงพอ ต้องไปเช่าพื้นที่นอกเขตทำการเพาะปลูก อาชีพปัจจุบนันของเกษตรกรคือปลูกข้าวไร่ พืชผักต่าง ๆ รายได้เฉลี่ยต่อครอบครัว 10,000 – 15,000 บาท/ ปี
การนับถือศาสนาของชุมชนมีการนับถือผีบรรพบุรุพ ศาสนาพุทธ ศาสนาคริสต์ ในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน
จากการทำการเกษตรตลอดมาของชุมชนเข็กน้อยจะเห็นว่ามีแนวโน้มการสะสมความเสี่ยงมากขึ้นไม่ว่าจะเป็นหน้าดินที่เสื่อมโทรม แข็ง ดินเป็นก้อน ทำให้ต้องใช้ปัจจัยหรือต้นทุนทางการเกษตรสูงขึ้น จึงมีความจำเป็นที่ต้องกลับมาทบทวนและพัฒนาระบบการเกษตรให้มีความเหมาะสม ต่อการดำรงชีพและอยู่ได้อย่างยั่งยืนในชุมชน
จากสภาพปัญหาของชุมชนกลุ่มเป้าหมายในด้านต่าง ๆ
1. กลุ่มเป้าหมายขาดปัจจัยในการประกอบอาชีพ เช่น
- องค์ความรู้ในการประกอบอาชีพที่ยั่งยืน โดยใช้ธรรมชาติเสริมธรรมชาติ หรือการใช้สารอินทรีย์ในการบำรุงดิน
- ขาดทุนช่วยหนุนเสริมในส่วนที่เกษตรกรไม่สามารถหาเองได้ เช่น เงินทุน อุปกรณ์การเกษตรที่เหมาะสมกับสภาพดพื้นที่นั้น ๆ
2. ชุมชนหรือกลุ่มเป้าหมายประกอบอาชีพทำการเกษตรแบบเชิงเดี่ยว คือ เพาะปลูกพืชชนิดเดียวในพื้นที่และมีการใช้สารเคมีที่รุนแรงมากตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมพื้นที่ โดยใช้ยาซ่าหญ้าในการกำจัดวัชพืช ไปจนถึงการดูแลผลผลิตโดยใช้ยาฆ่าแมลง การใช้ปุ๋ยเคมีเร่งการเจริญเติบโตของต้นพืช เลยทำให้สภาพดินเสื่อมโทรม ในดินไม่มีจุลินทรีย์ ไม่มีสิ่งมีชีวิตที่จะช่วยย่อยสลายวัชพืชหรือปรับคุณสมบัติของดินให้ดีขึ้น
3. พื้นที่ของเกษตรกรปล่อยไว้รกร้างว่างเปล่าเนื่องจากสภาพดินที่เสื่อมโทรมดังที่ได้กล่าวมาแล้วนั้น จึงทำให้เกษตรกรต้องไปเพาะปลูกนอกเขตพื้นที่โดยการเช่าในราคาที่สูง ๆ
4. พื้นที่ทำการเกษตรมีไม่เพียงพอกับจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงทำให้ขาดโอกาสและปัญหาอื่น ๆ ตามมา
ดังนั้นชุมชนจึงได้เลือกกลุ่มเป้าหมายจากชุมชนตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ จำนวน 150 ครอบครัว นำร่อง คือ ปีแรก 50 ครอบครัว ปีที่สอง 50 ครอบครัว ปีที่สาม 50ครอบครัว โดยวางแนวทางการแก้ไขปัญหาดังนี้ คือ
1. เกษตรกรจะมีการรวมกลุ่มเพื่อหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาต่างๆร่วมกันอย่างยั่งยืน
2. เพิ่มพูนความรู้ประสบการณ์ และทักษะ ทั้งในและนอกชุมชน
3. เกษตรกรจะมีอาหารไว้บริโภคในครัวเรือนที่เพียงพอทั้งเนื้อสัตว์ และพืชผัก ผลไม้ เหลือเพื่อไว้จำหน่ายเป็นรายได้
4. เกษตรกรกลุ่มเป้าหมายจะมีการส่งต่อปัจจัยที่ได้รับมาให้กับเกษตรกรที่มีความพร้อมในการขอรับปัจจัยนั้นๆ
5. เกษตรกรจะมีรายได้เพิ่มขึ้น ลดรายจ่ายลง พึ่งพาตนเองได้ และมีการแบ่งปันซึ่งกันและกัน
6. เกษตรกรกลุ่มเป้าหมายจะมีการลดการใช้สารเคมี และหันมาใช้วิธีธรรมชาติที่ปลอดภัยต่อตัวเอง ผู้อื่น และสิ่งแวดล้อม
7. พื้นที่ของเกษตรกรจะมีการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ในแบบของผสมผสาน
วัตถุประสงค์ที่ 1
- 150 คค. แรก มีการส่งต่อของขวัญเพิ่มขึ้นอีก 200 คค. และสมาชิกมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการทำเกษตรหลังบ้านและกิจกรรมอื่น ๆ
ตัวชี้วัด
- 150 คค. แรกมีรายได้เพิ่มขึ้น 40%
- 200 คค. ที่ได้รับการส่งต่อของขวัญมีรายได้เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 25%
วัตถุประสงค์ที่ 2
- สมาชิกมีการจัดตั้งกลุ่มพึ่งตนเองและมีการนำหลักการ VBHCD ไปใช้ในกลุ่ม
ตัวชี้วัด
- จำนวนสมาชิกมี 15-25 คน หรือเฉลี่ยประมาณ 20 คน/กลุ่ม
- แต่ละเดือนมีกิจกรรมการออม และจำนวนเงินออมเพิ่มขึ้น
- กลุ่มพึ่งตนเองสามารถผลักดันให้เกิดกิจกรรมงานพัฒนา ประเด็นอื่น ๆ ให้เกิดในชุมชน
- เพิ่มความเท่าเทียมในเรื่องบทบาทหญิงชายในครอบครัวของสมาชิกกลุ่มพึ่งตนเอง
- มีสมาชิกที่เป็นผู้หญิง 50 %
วัตถุประสงค์ที่ 3
- สมาชิกกลุ่มพึ่งตนเองมีติดตามและประเมินผลกลุ่ม/ตนเอง โดยการนำหลัก PSRP มาใช้ในทุก 4-6 เดือน
ตัวชี้วัด
- มีการทำ PSRP ในทุก ๆ กลุ่ม
- มีการแยกกิจกรรมการติดตาม/ประเมินผลของแต่ละกลุ่ม
หลักของการทำงานเพื่อเสริมสร้างให้ชุมชนเข็มแข็งและยั่งยืน
1. การส่งต่อของขวัญแก่ผู้อื่น
2. ความซื่อสัตย์และความรับผิดชอบ
3. การแบ่งปันและเอาใจใส่
4. ความยั่งยืนและการพึ่งพาตนเอง
5. การพัฒนาด้านการเลี้ยงสัตว์
6. โภชนการและรายได้
7. บทบาทหญิง ชายกับสถาบันครอบครัว
8. ความจำเป็นและความเสมอภาค
9. การปรับปรุงสิ่งแวดล้อม
10. การมีส่วนร่วมในทุกระดับ
11. การฝึกอบรมและให้การศึกษา
12. สิ่งยึดเหนี่ยวทางจิตใจ
การพัฒนาแบบองค์รวมโดยยึดคุณค่าเป็นพื้นฐาน
Values-Based Holistic Community Development
1. การสร้างกลุ่ม
2. การเสริมสร้างความเข็มแข็งให้กับกลุ่ม
3. การส่งเสริมปัจจัยการผลิต
4. การขยายแนวคิดหรือต่อยอดไปให้กับกลุ่ม-องค์กรอื่นๆทั้งในและนอกพื้นที่
สมาชิกโครงการปรับปรุงระบบการเพาะปลูกเพื่อคุณภาพชีวิตเกษตรกรชาวเขาเผ่าม้ง
รุ่นที่ 1 แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ดังนี้
กลุ่มพึ่งตนเองรุ่นที่1 กลุ่มที่1
1. นางกุ้ง แซ่ย่าง รหัสประจำตัว 8671184000077 บ้านเลขที่ 156 หมู่ 4
2. นางซอง แซ่หยาง รหัสประจำตัว 5671100013925 บ้านเลขที่ 176-3 หมู่ 4
3. นางเซีย แซ่หยาง รหัสประจำตัว 5671100024960 บ้านเลขที่ 16 หมู่ 4
4.นางรัชนี คีรีรัตน์นิติกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 71 หมู่ 4
5. นางมะลิ ฤทธิ์เนติกุล รหัสประจำตัว 3670301186021 บ้านเลขที่ 1 หมู่ 4
6. นางโสภิดา แซ่เถา รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 199 หมู่ 4
7. นางเลีย ปัญญาใจ รหัสประจำตัว 2671100015249 บ้านเลขที่ 158 หมู่ 4
8. นายกานต์ แสนยากุล รหัสประจำตัว 3670201192277 บ้านเลขที่ 112 หมู่ 4
9. นายเกรียงศักดิ์ แซ่หยาง รหัสประจำตัว 3670301201209 บันเลขที่ 82 หมู่ 4
10. นายเก๊าะ แซ่หลี รหัสประจำตัว 367030120094 บ้านเลขที่ 6 หมู่ 4
11. นายชาติชาย ฤทธิ์เนติกุล รหัสประจำตัว 3670301188849 บ้านเลขที่ 81 หมู่ 4
12. นายชัยยุทธ ทรงสวัสดิ์วงศ์ รหัสประจำตัว 367030118944 บ้านเลขที่ 15/1 หมู่ 4
13. นายธวัชชัย ชาววิวัฒน์ รหัสประจำตัว 3670301188688 บ้านเลขที่ 69 หมู่ 4
14. นายธนู แซ่หลี รหัสประจำตัว 3670301186048 บ้านเลขที่ 2 หมู่ 4
15. นายป๋อ แซ่หว้า รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 33 หมู่ 4
16. นายวิระชาติ ชาววิวัฒน์ รหัสประจำตัว 3670301187338 บ้านเลขที่ 56 หมู่ 4
17. นายอำนาศ สมเอี่ยม รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 84 หมู่ 8
18. นายสมชาย ชาววิวัฒน์ รหัสประจำตัว บ้ายนเลขที่ 44/1 หมู่ 4
19. นายศักดิ์ชัย ทรงสวัสดิ์วงศ์ รหัสประจำตัว 3670301190380 บ้านเลขที่ 65 หมู่ 4
20. นายคณิต ชาววิวัฒน์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 32/2 หมู่ 4
21. นายวิชิต แซ่ลี รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 8 หมู่ 4
22. นายอภิชาต ฤทธิ์เนติกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ หมู่ 6
23. นายยุทธพงศ แซ่สง รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 88 หมู่ 4
24. นายวือ ทรงสวัสดิ์วงศ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 46 หมู่ 12
25. นายมานิจ สายนวลเวช รหัสประจำตัว 3670400502926 บ้านเลขที่ 89/1 หมู่ 2
26. นายพงษ์พิพัฒน์ การุญบริรักษ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 23 หมู่ 2
27. นายไม การุญบริรักษ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 46 หมู่ 4
กลุ่มพึ่งตนเองรุ่นที่1 กลุ่มที่2
1. นางโสภา แซ่หลอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 144 หมู่ 3
2. นางชีวิต แซ่หว้า รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 81 หมู่ 4
3. นางสาวิตรี ทรงสวัสดิ์วงค์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 262 หมู่ 6
4. นางจันรัตน์ ท่อวิสุทธิ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 39 หมู่ 8
5. นางเหยอ แซ่สง รหัสปรำจำตัว 5671100028361 บ้านเลขที่ 32 หมู่ 8
6. นางเยีย โรจน์แสงสิทธิกุล รหัสประจำตัว 5671100014450 บ้านเลขที่ 46/1 หมู่ 9
7. นางหัทา โรจนชัยกุล รหัสประจำตัว 567110008051 บ้านเลขที่ 43 หมู่ 9
8. นางจอ แซ่เถา รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 21 หมู่ 9
9. นางป้าง แซ่หลอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 45 หมู่ 9
10. นางไพ้ร แซ่สง รหัสประจำตัว 5671190002839 บ้านเลขที่ 69 หมู่ 9
11. นางยั่ว แซ่หยาง รหัสประจำตัว 3670301222061 บ้านเลขที่ 29 หมู่ 10
12. นางยุพิน แซ่เฮอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 56 หมู่ 10
13. นางสกุลรัตน์ ศักดิ์เจริญชัยกุล บ้านเลขที่ 9 หมู่ 10
14. นางเสาวลักษณ์ แซ่หลอ รหัสประจำตัว 5671190023160 บ้านเลขที่ 48/1 หมู่ 11
15. นางดี้ แซ่ลี รหัสประจำตัว 5671100030862 บ้านเลขที่ 33 หมู่ 11
16. นางรินรดา แซ่วื่อ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 55/1 หมู่ 11
17. นางณัฐณิชา แซ่ลี รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 32 หมู่ 11
18. นางพิสมัย ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว 3670301199212 บ้านเลขที่ 85 หมู่ 12
19. นางหมี แซ่หว้า รหัสประจำตัว 3670301189390 บ้าเลขที่ 103 หมู่ 12
20. นางพัชรี การุญบริรักษ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 126 หมู่ 12
21. นางลี แซ่ซ่ง รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 201 หมู่ 12
22. นางมยุรา แซ่ลี รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 38 หมู่ 12
รุ่นที่ 2 แบ่งเป็น 3 กลุ่มดังนี้
กลุ่มพึ่งตนเองรุ่นที่ 2 กลุ่มที่ 1
1. นายคึกฤทธิ์ แซ่ลี รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ หมู่ 11
2. นายจือ ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ หมู่ 11
3. นายกิติพงศ แซ่ลี รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 43 หมู่ 11
4. นายศิวณุ ทรงสวัสดิ์วงค์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 67 หมู่ 6
5. นายยี โลกไพศาล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 73 หมู่ 6
6. นายเงียช่อ แซ่หลอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 204 หมู่ 6
7. นางกัว แซ่ย่าง รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 30 หมู่ 6
8. นายหย่าจั้ง โรจน์แสงสิทธิกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 80 หมู่ 6
9. นายขจรศักดิ์ แสนยากุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 20 หมู่ 6
10. นางพรทิพย์ หว้าเกษมสันต์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 15 หมู่ 6
11. นางแชะ หว้าเกษมสันต์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 263 หมู่ 6
12. นายทวีศักดิ์ แซ่หว้า รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 94 หมู่ 6
13. นายต๊ แซ่หว้า รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 20 หมู่ 11
14. นางลู แซ่เฮอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 44/1 หมู่ 11
15. นายทองอยู่ แสนยากุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 4/1 หมู่ 11
กลุ่มพึ่งตนเองรุ่นที่ 2 กลุ่มที่ 2
1. นายวิทยา ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 11 หมู่ 8
2. นายสิทธิกร การุญบริรักษ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 18 หมู่ 10
3. นางเกี้ยะ ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 75 หมู่ 10
4. นายภาติยะ ทรงสวัสดิ์วงค์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 84 หมู่ 4
5. นายปราโมทย์ ยังเรืองโรจน์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 14 หมู่ 1
6. นางไหมเลีย ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 45 หมู่ 1
7. นางหมี ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 97 หมู่ 1
8. นางเยีย ศักดิ์เจริญชัยกุล รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 58 หมู่ 1
9. นายวิชัย ยังเรืองโรจน์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 55 หมู่ 1
10. นายทนง แซ่ลี รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 140 หมู่ 1
11. นายฝง ทรงสวัสดิ์วงค์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 84 หมู่ 4
12. นายหลือ แซ่เถา รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 94 หมู่ 5
13. นางโฉ่ แซ่หา รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 58 หมู่ 10
14. นางยง แซ่หา รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 63 หมู่ 10
15. นายเงี่ยตู้ แซ่เฮอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 57 หมู่ 10
16. นางเบ้า แซ่หยาง รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 32 หมู่ 12
17. นายยุทธชัย โรจนนิตย์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 100 หมู่ 12
18. นางนุ แซ่เฮอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 37/6 หมู่ 10
19. นายลิขสิทธิ์ แซ่เฮอ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 60/1 หมู่ 10
20. นางปล่า การุญบริรักษ์ รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 68/2 หมู่ 10
21. นางหมาย แซ่หว้า รหัสประจำตัว บ้านเลขที่ 72 หมู่ 10
กลุ่มพึ่งตนเองรุ่นที่ 2 กลุ่มที่ 3
1. นางเยาวลักษณ์ แซ่ลี 84/1 ม.5
2. นางจารุณี หว้าเกษมสันต์ 104 ม. 12
3. นางพัชนิดา ทรงสวัสดิ์วงค์ 186 ม. 12
4. นางเก่อร์ แซ่ลี 150 ม.12
5. นางชนิกานต์ ทรงสวัสดิ์วงค์ 60 ม.12 (ปัจจุบันอยู่หมู่.6)
6. นางพุทธรักษา แซ่หว้า ม.12
7. นางหัทยา แซ่หว้า 49/1 ม.6
8. นางจ่าย แซ่หว้า 73 ม. 2
9. นางเซีย แซ่สง 88 ม. 9
10. นางดาว แซ่เฮอ 36/3 ม.10
11. นางมอ โรจน์แสงสิทธิกุล 70 ม.6
12. นางไหมเย้ง แซ่ลี 22 ม.10
13. นางวรารัตน์ แซ่ย่าง 108 ม.5
14. นางเก้อ แซ่ย่าง 40 ม. 4
15. นางเน้ง แซ่หว้า 182 ม.4
16. นางโฉ่ ฐิติกรกุลพงศ์ 181 ม.4
-ชื่อนางเสาวลักษณ์ แซ่หลอ บ้านเลขที่ 48/1 ม.11 บ้านคีรีรัตน์สกุล ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์
ความเป็นอยู่ก่อนรับโครงการ
ก่อนที่ฉันจะรับความช่วยเหลือจากโครงการ ฉันและสามีไม่มีการวางแผนการดำเนินชีวิตหรือการครบคุมและเป้าหมายของครอบครัวถึงรายรับที่ดิฉันและสามีหามาได้โดยการรับจ้างทั่วไปและปลูกข้าวไว้กินเองส่วนมากก็จะทำงานไปตลอดทำทุกวันที่มีคนจ้าง เช่น ยกร่องขิงบ้าง เอาหญ้าขิงหรือหญ้าข้าวบ้าง และช่วยงานก่อสร้างในหมู่บ้านบ้างก็ดูๆแล้วมีรายได้เกือบทุกวัน ดิฉันลืมบอกว่าดิฉันและสามีเรามีลูกกัน 2 คน ก่อนเข้าร่วมโครงการฉันและสามีไม่ค่อยได้พูดคุยกันมากนักกับลูกๆด้วยบางทีก็โมโหและมีความรู้สึกไม่สบายใจฉันก็จะไปเล่าให้แม่ของฉันฟังบ้าง ส่วนการทำมาหากินฉันกับสามีไม่มีที่ดินเป็นของตัวเองต้องไปเช่าเขาปลูกข้าวเอาไว้กินในครอบครัว แต่ก็ไม่พอกินตลอดปี ฉันต้องออกไปรับจ้างกับสามีเพื่อจะได้เงินมาซื้อข้าวและกับข้าวและซื้อของใช้ในชีวิตประจำวันใช้ทำให้คิดมากสามีของฉันก็ดื่มเหล้าเป็นบางครั้งทำให้เราทะเลาะกันทำให้ลูกๆกลัวสามีฉัน เรื่องของการใช้จ่ายเงินในครอบครัวก็มีปัญหาเพราะไม่รู้จักทำบัญชีว่าแต่ละวันใช้จ่ายอะไรบ้างมีเงินอยู่ก็ใช้ไปเรื่อยๆไม่ได้คิดอะไรเลย
ความเป็นอยู่หลังรับโครงการ
หลังจากมีโครงการของไฮเฟอร์ผ่านมาทางสมาคมม้งมาลงที่หมู่บ้านของฉันเขาได้ประกาศให้ใครที่มีความสนใจที่จะเข้าร่วมโครงการก็ให้มารับฟังเขาพูดถึงลักษณะของตัวโครงการว่าเราจะสามารถเข้าร่วมได้ไหม เมื่อฉันไปฟังดูแล้วฉันคิดว่าตัวฉันและสามีคงไม่มีโอกาสที่จะทำได้ตามที่เขาบอกหรือคงไม่ได้รับความช่วยเหลือยังแน่นอนเพราะที่ผ่านมาคนจนจริงๆแต่ขยันทำมาหากินไม่มีโอกาสเข้าถึงสิ่งต่างๆที่ทางรัฐบาลหรือกำนันผู้ใหญ่บ้านนำเข้ามาในหมู่บ้านเป็นเพราะพวกเขาจะให้แต่พี่น้องของเขาเพียงเท่านั้น แต่โครงการที่สมาคมม้งเข้ามาช่วยจะไม่เหมือนกันเพราะเขาจะช่วยเราและอยู่กับเราตลอด หลังจากฉันได้สมัครเป็นสมาชิกแล้วเขามีการอบรมให้ความรู้กับฉันมาก เช่น การจะอยู่ร่วมกันในหมู่บ้านเราควรจะทำอะไรบ้างเพราะว่าเราเป็นส่วนหนึ่งของหมู่บ้านการเอาใจเขามาใส่ใจเราการให้อภัยและความรับผิดชอบต่องานที่ทำเขาบอกว่า “จุดหลักของการพัฒนา” เราต้องพัฒนาความคิดก่อนต้องมีความคิดที่ดีก่อนไม่คิดร้ายและเราก็อยากทำแต่สิ่งดีๆ เรื่องที่ทำให้ดิฉันกับสามีรู้สึกว่าดีขึ้นคือ การทำบัญชีครัวเรือน ช่วยทำให้ฉันสามารถเห็นว่าค่าใช้จ่ายแต่ละวันมันมากจริงๆ วันละ 80 ถึง 100 บาท บางทีถึง 100 กว่าบาทต่อวัน สามีฉันกับฉันเราเลยทำตามที่เขาบอกคือ ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นออก เช่น วันนี้รับจ้างมาได้ 150 บาท แบ่งเป็นค่าซื้อข้าวสาร 50 บาท ซื้ออาหารกินในหนึ่งวัน 50 บาท ให้ลูกไปโรงเรียนวันละ 5 บาท เอาไว้สำรองใช้ในวันนั้นอีก 20 บาท เหลืออีก 25 บาทฉันเก็บออมไว้ในขวดโค้ก (ในขวดน้ำอัดลม) ฉันทำอย่างนี้ทุกครั้งที่รับจ้างได้เงินมา เมื่อผ่านมาได้ 2 เดือน ฉันกับสามีเราเอาเงินที่ออมไว้ในขวดออกมานับดูมีเงินอยู่ 1,250 บาท ทำให้ฉันกับสามีรู้สึกดีมากถ้าไม่มีโครงการมาให้ความช่วยเหลือและคอยติดตามถามและช่วยเตือนให้เก็บทำรายรับรายจ่ายให้เราได้เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นและเข้าใจการทำบัญชีครอบครัวและการแบ่งเงินเป็นส่วนต่างๆ เลยทำให้ฉันมีเงินออมกับกลุ่มออมทรัพย์ของโครงการ และมีเก็บไว้ใช้ในเวลาจำเป็นจริงๆ ทำให้ดิฉันกับสามีเราไม่ทะเลาะกัน และช่วยทำให้เราพูดคุยกันมากขึ้นปรึกษากันได้ทุกๆเรื่องราวและทำให้เรามีความเชื่อมั่นโครงการที่จะช่วยปรับชีวิตความเป็นอยู่ของดิฉันได้
- ชื่อ นายป๋อ แซ่หว้า บ้านเลขที่ 33 ม.4 ต.เข็กน้อย อ.เขาค้อ จ.เพชรบูรณ์
ความเป็นอยู่ก่อนรับโครงการ
ก่อนที่จะเข้าร่วมโครงการกับสมาคมสร้างสรรค์และพัฒนาม้งในประเทศไทยนั้น ยังไม่มีความรู้เรื่อง การเลี้ยงปลาและฝันที่จะได้บ่อปลาซักบ่อผมเลยต้องใช้จอบขุดทำเป็นบ่อเล็กๆแต่เมื่อฝนตกลงมาหนักๆก็ทำให้บ่อพังทุกๆปีทำให้ปลาที่ปล่อยในบ่อถูกพัดพาไปกับน้ำป่าผมเป็นคนชอบเลี้ยงปลามากแต่ไม่มีปัญญาทำบ่อหรือขุดบ่อให้ใหญ่ผมเคยให้รถแมคโคมาดูทางให้ที่จะขึ้นไปขุดบ่อให้ผมแต่เขาคิดแพงมากทำให้ผมไม่มีปัญญาจะจ้างรถแมคโคไปขุดและความรู้การดูแลรักษาบ่อปลาก็ไม่รู้เลยทำให้ผมกับเมียจนใจจริงๆ
ความเป็นอยู่หลังรับโครงการ
ผมและเมียรู้สึกดีใจมาก ตอนรับโครงการพร้อมสองคน สิ่งที่อยากได้ก็ได้ สิ่งที่อยากรู้ก็รู้ อยากเห็นก็เห็น เพราะว่าหลังรับโครงการได้ไปศึกษาดูงาน อบรมต่างๆมีความรู้เพิ่มขึ้นและมีความสามัคคีในกลุ่มของเรา
ผมได้รับบ่อขุด 1 บ่อ ผมเคยจ้างให้เขาไปขุดให้แต่เขาไม่ไป ช่วงก่อนผมก็ใช้จอบขุดแต่ได้บ่อที่เล็ก เมื่อน้ำไหลมาก็ทำให้บ่อที่ขุดไว้พังทุกทีปลาก็หนีไปหมด เมื่อโครงการเข้ามาผมก็ได้รับความช่วยเหลือสามารถขุดให้ผมได้ ตอนนี้ในบ่อของผมมีปลาอยู่หลายชนิดผมเลี้ยงมาได้ประมาณ 7-8 เดือนแล้วผมได้จับมากินบ้างและมีเพื่อนบ้านมาขอไปกินผมก็ให้ เขาอยากกินเมื่อไรก็ได้มาตกเบ็ดเอาไปกินได้ โดยผมไม่หวง เพราะผมได้มามากกว่านี้ คือได้ในสิ่งที่ผมอยากได้มาตลอดเวลา 25 ปี และทางโครงการก็ได้แนะนำให้ผมปลูกต้นโหรพา และใบกระเพราไว้รอบๆบ่อเอาใบของมันให้ปลากินทำให้ปลาผมไม่เป็นโรคเจริญเติมโตดี ในตอนนี้ครอบครัวผมไม่ต้องซื้ออาหารมากินทุกวันเหมือนเมื่อก่อนผมปลูกผักเลี้ยงไก่เลี้ยงเป็ดไว้กินเองผมเริ่มทดลองเลี้ยงกบภูเขาด้วยตอนนี้
- ชื่อ นายธนู แซ่หลี บ้านเลขที่ 2 หมู่ที่ 4 บ้านเข็กน้อย ตำบลเข็กน้อย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ
ความเป็นอยู่ก่อนรับโครงการ
นายธนู แซ่หลี ก่อนที่จะเข้าร่วมโครงการกับสมาคมสร้างสรรค์และพัฒนาม้งในประเทศไทยนั้น ยังไม่มีความรู้เรื่องการผลิตปุ๋ยน้ำหมักชีวภาพและการทำปุ๋ยพืชสดใช้เอง ต้องไปซื้อปุ๋ยเคมีมาใช้กับพืชผักที่ปลูกอยู่ทำให้มีต้นทุนที่สูงและทำให้ดินแข็ง
ความเป็นอยู่หลังรับโครงการ
หลังจากเข้าร่วมกับโครงการแล้วทำให้มีความรู้การผลิตปุ๋ยชีวภาพใช้เองทำให้ลดต้นทุนและทำให้สภาพดินอ่อนนุ่มการระบายน้ำของดินดีขึ้นดินไม่จับตัวเป็นก้อนแข็ง ต้นพืชที่ปลูกไว้ เช่น ยอดฝักม้งยอดอ่อนและใหญ่ได้น้ำหนักและแทงออกมาเร็วขึ้น ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น
เรื่องเล่าจากเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการที่สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงทางด้าน จิตใจ ความเชื่อ ความคิด ทัศนคติ ความรู้ที่เกิดขึ้นในเชิงบวก อันเนื่องจากการเข้าร่วมโครงการ
การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในระดับจิตใจหรือความรู้ที่ได้รับมานั้นทำให้ผมมีความหวังว่ากลุ่มของผมจะสามารถนำความรู้และการช่วยเหลือซึ่งกันและกันในกลุ่มทำให้คนอื่นๆที่อยู่ในชุมชนได้เห็นถึงการทำกิจกรรมกันเป็นกลุ่มว่ามีผลดีอย่างไรและนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในระดับครอบครัวได้จริงทำให้มีกินเหลือกินมีแบ่งเหลือแบ่งมีขาย
เรื่องเล่าเกี่ยวกับการปรับเปลี่ยนและพัฒนาการจัดการกลุ่ม การรวมกลุ่ม หลังจากเข้าร่วมโครงการ
หลังจากเข้าร่วมโครงการแล้วเรามีการรวมกลุ่มเพื่อทำกิจกรรมต่างๆ เช่นเรามีการออมทรัพย์ภายในกลุ่มเราตามที่สมาชิกทุกคนช่วยกันกำหนดขึ้นและเรามีการประชุมทุกๆเดือนพร้อมกับส่งเงินออมวันที่เรามาประชุมตอนนี้เรามีเงินออมประมาณ 20,000 บาทแล้วและมีการปล่อยให้สมาชิกที่ต้องการได้กู้ยืมแล้วส่วนใหญ่เราจะประชุมกันเรื่องการทำกิจกรรมของเดือนที่ผ่านมาและจะทำในเดือนต่อไปวันไหนเมื่อไรและทำกับครอบครัวหรือกลุ่มมีการวางแผนที่จะทำกิจกรรมตามที่ได้วางแผนกันไว้ในการทำวิสัยทัศน์อย่างไรและจะทำเมื่อไรที่ไหนกับใครบ้างและจะหางบสนับสนุนจากที่ไหนบ้าง
ความสำเร็จอื่นๆที่เกิดขึ้น
การทำบัญชีครัวเรือนของกลุ่มเป้าหมาย
ก่อนที่โครงการจะเข้ามาในชุมชนเกษตรกรหรือกลุ่มเป้าหมายไม่มีการทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายในแต่ละวันของครอบครัวแต่หลังจากโครงการเข้ามาช่วยสอนการทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายให้แล้วกลุ่มเป้าหมายสามารถลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นลงได้บ้าง เช่น จากที่เคยซื้อเบียร์กินครั้งละ 2 ถึง 3 ขวด ก็ลดลงเหลือ 1 ถึง 2 ขวด เหลือเงินออมเข้ากลุ่มอีก 1 ขวดและไม่ซื้อของที่ไม่จำเป็นและกำหนดการซื้อกับข้าวให้พอรับประทานในแต่ละวันให้หมดโดยไม่ให้เหลือทิ้ง เมื่อสมาชิกฝึกทำบัญชีครัวเรือนได้ 2 – 3 เดือนแล้วเขารู้สึกว่าเขามีเงินเหลือเก็บและมีเงินเข้ามาออมในกลุ่ม โดย ที่พวกเขาไม่จำเป็นต้องทำงานมากขึ้นเพื่อที่จะเก็บเงินไว้ออมกับกลุ่ม